डोळ्यांनी दिसत नव्हतं… पण स्वप्न स्पष्ट होतं ! – देशातील पहिल्या दृष्टिहीन महिला IAS अधिकारी प्रांजल पाटील यांची प्रेरणादायी सत्यकथा

( महिला IAS सत्यकथा – No1MarathiNews विशेष )

“अडचण डोळ्यांत नसते,
अडचण मनात असते…
मन मजबूत असेल, तर अंधारही मार्ग दाखवतो!”

ही ओळ ज्या महिलेच्या आयुष्याला तंतोतंत लागू होते,
ती म्हणजे — IAS अधिकारी प्रांजल पाटील.

त्या भारतातील पहिल्या दृष्टिहीन महिला IAS अधिकारी आहेत.
ज्यांनी अंधारातून वाट काढत देशातील सर्वात कठीण परीक्षा UPSC जिंकली!

लहानपणीच अंधार पडला…

प्रांजल पाटील यांचा जन्म महाराष्ट्रातील उल्हासनगर येथे 1988 साली झाला.
सर्व काही सुरळीत चाललं होतं…
पण वयाच्या 6 व्या वर्षी त्यांच्या डोळ्यांना एका गंभीर आजाराने ग्रासलं.

हळूहळू त्यांची दृष्टी पूर्णपणे गेली.
डॉक्टरांनी सांगितलं —
“त्या कधीच पाहू शकणार नाहीत…”

आई-वडिलांसाठी तो क्षण काळजाला चटका लावणारा होता.
पण प्रांजल यांच्या मनात एकच विचार होता —

🔥 “माझं आयुष्य इथंच संपणार नाही!”

अंधारातही शिक्षणाची ज्योत

दृष्टी नसताना शिक्षण घेणं म्हणजे रोजचा संघर्ष…

✅ ब्रेल लिपीतून अभ्यास
✅ ऑडिओ पुस्तके
✅ इतरांच्या मदतीने नोट्स
✅ अपमान, दया, अवहेलना यांचा सामना

पण प्रांजल थांबल्या नाहीत.

✅ त्यांनी मुंबई विद्यापीठातून कला शाखेत पदवी घेतली
✅ त्यानंतर जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ (JNU), दिल्ली येथून सार्वजनिक प्रशासनात पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केलं

दृष्टी नव्हती…
पण ध्येय फार स्पष्ट होतं — “IAS व्हायचं!”

UPSC – अंधारातला सर्वात मोठा लढा

लोक म्हणायचे —
“दिसत नाही, IAS कसं होणार?”
“ही परीक्षा डोळे असलेल्यांनाच कठीण जाते!”

पण प्रांजल म्हणाल्या —
👉 “माझी नजर नाही, पण माझी जिद्द आहे!”

UPSC ची तयारी त्यांनी —

✅ स्क्रीन रिडर सॉफ्टवेअर
✅ ऑडिओ नोट्स
✅ मित्रांची मदत
✅ आणि अफाट इच्छाशक्ती

यांच्या जोरावर सुरू केली.

पहिल्या प्रयत्नात यश नाही…
दुसऱ्या प्रयत्नातही नाही…

पण त्या म्हणाल्या —

🔥 “मी अंध आहे… पण मी हार मानणारी नाही!”

तिसऱ्या प्रयत्नात इतिहास घडला!

🎉 2017 साली, तिसऱ्या प्रयत्नात प्रांजल पाटील यांनी UPSC परीक्षा उत्तीर्ण केली!

✅ अखिल भारतीय रँक — 773
✅ देशातील पहिल्या दृष्टिहीन महिला IAS अधिकारी
✅ संपूर्ण भारतासाठी अभिमानाचा क्षण

त्या दिवशी संपूर्ण देशाने उभं राहून टाळ्या वाजवल्या!

प्रशासनातही ऐतिहासिक कामगिरी

IAS झाल्यानंतर त्यांची नियुक्ती —

✅ केरळ कॅडरमध्ये
✅ सब-कलेक्टर, एर्नाकुलम
✅ जिल्हा प्रशासनात महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या

दृष्टी नसतानाही त्या —

✅ फाईल्स ऐकून निर्णय घेतात
✅ लोकांचे प्रश्न समजून घेतात
✅ प्रत्यक्ष कामावर भर देतात
✅ महिला, दिव्यांग, गरीब यांच्यासाठी झटतात

आज त्या “सामान्य माणसांची अधिकारी” म्हणून ओळखल्या जातात.

या महिला IAS कथेतून मिळणारी ज्वालाग्रही प्रेरणा

✔️ अपंगत्व हे अपयश नसतं
✔️ अडचणी येतात… पण त्या हरवत नाहीत
✔️ ध्येय पवित्र असेल, तर मार्ग आपोआप तयार होतो
✔️ जग बघायला डोळे लागतात, पण स्वप्न पूर्ण करायला मन लागतं
✔️ “मी करू शकत नाही” हीच सर्वात मोठी अडचण असते

आज हजारो दिव्यांग युवक-युवती म्हणतात —
“आमचं काही होणार नाही…”

पण प्रांजल पाटील यांचं आयुष्य सांगतं —

🔥 “जर दृष्टिहीन IAS होऊ शकते,
तर तुम्ही तुमचं स्वप्न का नाही पूर्ण करू शकत?”